Summary available in Dutch only
VVD
22 zetels per 2026-11-08 (bron)
Samenvatting door de redactie van Rijksbegroting Dashboard. Geen officiële tekst van de partij. Laatst gecontroleerd: 2026-11-08.
Kernpunten
Kernpunten volgens de eigen samenvatting van het programma.
- Missie 1, economische groei: Nederland moet volgens de VVD de sterkste economie van Europa worden, met minder regeldruk en goedkope en schone energie. “Nederland moet de sterkste economie van Europa worden.” (p. 2)
- Missie 2, werken moet meer lonen en een huis voor iedereen die werkt: de VVD wil wat zij de herverdelingsmachine noemt en bureaucratie terugdringen om werken weer te laten lonen. “De VVD wil de ingewikkelde herverdelingsmachine en bureaucratie terugdringen om werken weer te laten lonen.” (p. 2)
- Missie 3, de grootste investering ooit in veiligheid: de VVD kiest voor een sterke krijgsmacht, een sterk Europa en een sterke NAVO. “De VVD kiest voor een ongekend sterke krijgsmacht, een sterk Europa en sterke NAVO.” (p. 2)
- Missie 4, orde op zaken: de VVD wil de asielinstroom verminderen en criminaliteit aanpakken. (p. 2)
- Missie 5, een kleine overheid: de VVD wil de overheid inkrimpen, met minder regeldruk en minder bureaucratie. (p. 2)
Begroting
Doorrekening CPB, Keuzes in Kaart 2027-2030 (oktober 2025)
| EMU-saldo | 0,1 |
|---|---|
| ... waarvan initieel effect | 0,1 |
| ... waarvan doorwerkingseffect | -0,1 |
| EMU-schuld | -1,4 |
Effect in procenten bbp zoals gepubliceerd door het CPB. Bij het EMU-saldo is een plus een verbetering van het saldo; bij de EMU-schuld betekent een plus een hogere schuld.
| Sociale zekerheid | -4,3 |
|---|---|
| Zorg | -9,7 |
| Openbaar bestuur | -0,1 |
| Onderwijs | -1,5 |
| Overdrachten bedrijven | 1,5 |
| Internat. samenwerking | -3,9 |
| Veiligheid | 0,2 |
| Bereikbaarheid | 1 |
| Defensie (a) | 6,3 |
| Klimaat en milieu (b) | 1,1 |
| Overig (b) | -0,3 |
| Totaal uitgaven | -9,8 |
Bedragen in miljarden euro zoals gepubliceerd door het CPB in deze tabel. Bij uitgaven betekent een plus meer uitgeven; bij lasten betekent een plus hogere lasten.
| ... waarvan gezinnen | -6,4 |
|---|---|
| ... waarvan bedrijven | -1,3 |
| ... waarvan buitenland | -0,1 |
| Totaal | -7,8 |
Bedragen in miljarden euro zoals gepubliceerd door het CPB in deze tabel. Bij uitgaven betekent een plus meer uitgeven; bij lasten betekent een plus hogere lasten.
Grootste maatregelen volgens het CPB
Maatregelen met een effect van 2 miljard euro of meer in 2030, plus maatregelen zonder bedrag, zoals gepubliceerd door het CPB.
Effect op het EMU-saldo in 2030 zoals gepubliceerd door het CPB: een plus verbetert het saldo (bij uitgaven een bezuiniging, bij lasten een lastenverzwaring). Uitzondering: bij maatregelen met een direct effect op de EMU-schuld verlaagt een plus de schuld; die maatregelen raken het saldo niet.
- VVD_120 Verhogen verplicht eigen risico in de Zvw naar 440 euro (uitgaven; effect 2030: 4,4 mld euro)
- VVD_156 Ombuiging ontwikkelingshulp (uitgaven; effect 2030: 3,7 mld euro)
- VVD_169 Intensivering defensie (uitgaven; effect 2030: -6,3 mld euro)
- VVD_176_a Verkoop aandelen staatsdeelnemingen (schuldeffect) (uitgaven; direct effect op de EMU-schuld; effect 2030: 31,8 mld euro)
- VVD_177 Oprichten investeringsinstelling (uitgaven; direct effect op de EMU-schuld; effect 2030: -10 mld euro)
- VVD_183 Verlagen aanvangspunt tarief derde schijf box 1 (lasten; effect 2030: 3,3 mld euro)
- VVD_184 Verlagen verplichtstelling pensioenopbouw (lasten; effect 2030: 2 mld euro)
- VVD_193 Verlagen brandstofaccijnzen (lasten; effect 2030: -2 mld euro)
- VVD_232 Kerncentrale Borssele langer open houden (normering; effect 2030: 0 mld euro)
- VVD_235 Doelsturing stikstof (normering; effect 2030: 0 mld euro)
- VVD_338 Verlagen tarief eerste schijf box 1 (lasten; effect 2030: -10,5 mld euro)
Per hoofdstuk
Missie 1: Radicale economische groei
- Wil met een investeringsagenda voor nationale groei investeren in de grootste knelpunten, zoals (data-)infrastructuur en de energietransitie. (p. 10)
- Wil een investeringsmaatschappij oprichten die groeikapitaal verstrekt aan start- en scale-ups. (p. 10)
- Spant zich in om de investeringen in onderzoek en ontwikkeling te laten stijgen naar minimaal 3% van de totale omvang van de economie. (p. 10)
- Wil de nationale CO2-heffing schrappen en met de sector zoeken naar een alternatief systeem. (p. 16)
- Wil de KDW-doelen voor stikstof vervangen door sectorgebonden emissieplafonds die optellen tot 50% geborgde emissiereductie in 2035. (p. 16)
- Wil de bouw van de vier grote kerncentrales versnellen en streeft ernaar dat vóór 2035 de eerste Small Modular Reactor (SMR) in Nederland is gebouwd. (p. 17)
- Wil de leerplicht verlagen naar de leeftijd van vier jaar. (p. 19)
Missie 2: Werken moet meer lonen en een huis voor iedereen die werkt
- Wil in een Koopkrachtwet vastleggen dat werkenden er ieder jaar in koopkracht meer op vooruitgaan dan niet-werkenden. (p. 29)
- Wil naar een simpeler belastingstelsel waarin de koopkracht van middeninkomens omhooggaat, werken loont via lastenverlichting en inkomensafhankelijke regelingen worden verminderd. (p. 29)
- Wil de koppeling tussen minimumloon en uitkeringen loslaten: uitkeringen, behalve de AOW en regelingen voor arbeidsongeschikten, stijgen dan mee met de inflatie in plaats van met de lonen. (p. 29)
- Wil geen verhogingen van de belastingen op sparen (box 3) en ondernemen (box 2) en geen hogere erf- en schenkbelasting. (p. 29)
- Wil de kinderopvangtoeslag afschaffen en kinderopvang bijna gratis maken voor werkende ouders. (p. 30)
- Wil de brandstofaccijns en de energiebelasting verlagen; de hypotheekrenteaftrek blijft in stand. (p. 30)
- Wil met sturing vanuit het Rijk dertig nieuwe grootschalige woonwijken bouwen. (p. 31)
- Wil de Wet betaalbare huur, de lokale zelfbewoningsplicht en het verbod op tijdelijke contracten schrappen. (p. 32)
Missie 3: De grootste investering ooit in onze veiligheid
- Wil de geldende NAVO-norm van 3,5% als streefcijfer in de wet vastleggen. (p. 39)
- Wil 100.000 militairen en reservisten erbij en als eerste stap een verplichte enquête voor jongeren invoeren. (p. 39)
- Wil Oekraïne onverminderd militair, financieel en humanitair steunen en deze steun meerjarig vastleggen. (p. 42)
- Wil investeren in defensie en minder uitgeven aan ontwikkelingssamenwerking; landen die uitgeprocedeerde asielzoekers niet terugnemen, kunnen niet langer op hulp rekenen. (p. 43)
- Wil een hervorming van het Meerjarig Financieel Kader van de EU, met slimmere besteding in plaats van meer geld als uitgangspunt. (p. 45)
- Wil doorgaan met gaswinning uit kleine velden op land en op de Noordzee; het Groninger gasveld blijft gesloten. (p. 47)
Missie 4: Orde op zaken voor een vrij en veilig Nederland
- Wil een integrale aanpak tegen vrouwenmoord, met onder meer de mogelijkheid om naar voorbeeld van de Britse Clare's law bij de politie na te vragen of iemand een gewelddadig verleden heeft. (p. 52)
- Wil een taakstrafverbod voor alle daders die geweld plegen tegen politie en hulpverleners. (p. 53)
- Wil de maximale straf voor cybercriminaliteit verhogen van vier naar acht jaar. (p. 53)
- Wil dat gedetineerden bijdragen aan de kosten van hun detentie, afgestemd op de zwaarte van hun straf en hun financiële situatie. (p. 56)
- Wil de standaardtermijn voor naturalisatie verdubbelen naar tien jaar. (p. 58)
- Wil dat vluchtelingen alleen nog via hervestiging naar Nederland komen; het jaarlijkse aantal wordt gebaseerd op draagkracht en kan ook nul zijn. (p. 62)
- Wil in afwachting daarvan onder meer de asielvergunning voor onbepaalde tijd afschaffen, de verblijfsvergunning voor bepaalde tijd inkorten naar drie jaar en illegaal verblijf strafbaar stellen. (p. 63)
Missie 5: Een sterker Nederland door een kleine overheid
- Wil een norm dat maximaal één op de vier medewerkers bij de Rijksoverheid in overheadfuncties werkt; volgens de VVD is dat nu de helft. (p. 70)
- Wil dat de ervaren regeldruk binnen vijf jaar met minstens 25% gedaald is en kiest voor 'one in, one out'. (p. 72)
- Wil meer naar defensie en veiligheid en minder naar sociale zekerheid en zorg, onder meer met een kleiner basispakket en meer eigen bijdragen. (p. 73–74)
- Wil trendmatig begroten, zich houden aan de Zalm-norm en aan de Europese begrotingsregels en -normen. (p. 74)
- Wil de verlaging van het eigen risico terugdraaien en bekijkt of een verdere verhoging van het eigen risico nodig is. (p. 78)
- Wil ongecontracteerde zorg beperken en op termijn volledig afbouwen. (p. 78)
- Wil dat de publieke omroep teruggaat naar haar kerntaken: nieuws, educatie en journalistiek. (p. 80)
Bronnen
- VVD, Sterker uit de storm (verkiezingsprogramma 2025, archiefkopie DNPP) (geraadpleegd 2026-11-08)
- VVD, verkiezingsprogramma op de partijsite (geraadpleegd 2026-11-08)
- Parlement.com, De huidige Tweede Kamer (geraadpleegd 2026-11-08)
- CPB, Keuzes in Kaart 2027-2030 (geraadpleegd 2026-11-08)
Paginanummers volgens de gedrukte nummering van het programma (archiefkopie).