JA21

Effect in procenten bbp zoals gepubliceerd door het CPB. Bij het EMU-saldo is een plus een verbetering van het saldo; bij de EMU-schuld betekent een plus een hogere schuld.

Bedragen in miljarden euro zoals gepubliceerd door het CPB in deze tabel. Bij uitgaven betekent een plus meer uitgeven; bij lasten betekent een plus hogere lasten.

Bedragen in miljarden euro zoals gepubliceerd door het CPB in deze tabel. Bij uitgaven betekent een plus meer uitgeven; bij lasten betekent een plus hogere lasten.

Democratie en Bestuur

• Wil een Minister voor Overheidsefficiëntie en Autonomie die de groei van de bureaucratie terugdringt, regels, instanties en ongekozen adviesraden kritisch tegen het licht houdt zodat onnodige overheidsstructuren kunnen worden afgebouwd of samengevoegd, en zorgt voor de snelst mogelijke invoering van het correctief bindend referendum. (p. 6)
• Wil referenda organiseren over onder meer het migratiebeleid, de bevolkingsgroei en de natuur in Nederland, gekozen burgemeesters, en een handboek Vrijheid en verantwoordelijkheid uitreiken als Nederlanders 18 jaar worden. (p. 7)

Asiel en Migratie

• Wil met een coalitie van Europese landen het EVRM moderniseren, tijdens het Nederlandse voorzitterschap van het Comité van Ministers in 2027 een internationale top organiseren om het EVRM te vernieuwen en het VN Vluchtelingenverdrag uit 1951 toespitsen op opvang in de eigen regio; in de tussenperiode wil de partij werken aan het externaliseren van de asielprocedure en de oprichting van return hubs, beide door Europese centra in landen buiten het EU-grondgebied. “Oftewel: een duurzame en humane systeemverandering en een einde aan asielopvang in Nederland.” (p. 9)
• Wil na de implementatie van het EU-migratiepact kiezen voor het afkopen in plaats van opvangen van asielzoekers, conform de motie-Eerdmans: een eenmalige afkoopsom van €20.000 per asielzoeker, volgens de partij aanzienlijk lager dan de kosten van asielopvang in Nederland van gemiddeld €33.000 per jaar. (p. 10)
• Wil de Spreidingswet uiterlijk vóór 1 februari 2026 intrekken, de voorrangsregeling en wettelijke taakstellingen voor de huisvesting van statushouders afschaffen, illegaliteit strafbaar stellen en toewerken naar een asielstop in Nederland; volgens onderzoek dat JA21 heeft laten verrichten bedragen de totale kosten van het asielbeleid jaarlijks 24 miljard euro. (p. 11)
• Wil permanente grenscontroles aan de binnengrenzen mogelijk maken zolang de asielcrisis voortduurt, het inwilligingspercentage van asielverzoeken omlaag, een tweestatusstelsel, afschaffing van verblijfsvergunningen asiel voor onbepaalde tijd en geen laaggeschoolde arbeidsmigratie van buiten de EU. “Het inwilligingspercentage van asielverzoeken fors omlaag” (p. 12)
• Wil het aantal huwelijkspartners dat iemand gedurende zijn leven kan laten overkomen beperken tot maximaal één, de inkomenseis ophogen naar een modaal inkomen en de leeftijdsgrens naar 25 jaar, naturalisatie pas na minstens tien jaar rechtmatig verblijf, en (her)invoering van remigratie-uitkeringen bij mislukte integratie. (p. 14)
• Wil een algeheel boerkaverbod, versterkte gebedsoproepen verbieden, verscherpt toezicht op islamitisch onderwijs, een einde aan diversiteits- en inclusietrainingen bij de overheid, en niet overgaan tot herstelbetalingen voor het Nederlandse slavernijverleden. (p. 15)

Justitie en Veiligheid

• Wil stapsgewijs komen tot een Nationale Veiligheidsnorm met een minimumpercentage van 2% voor binnenlandse veiligheid, en investeren in de gehele veiligheidsketen: meer agenten op straat, recherche, OM, rechtspraak en Dienst Justitiële Inrichtingen. “Forse investeringen in de gehele veiligheidsketen.” (p. 16)
• Wil de norm voor wijkagenten van één agent per 5.000 inwoners naar één per 4.000 inwoners brengen, gesloten wijkbureaus heropenen en minimumstraffen invoeren voor ernstige gewelds- en zedendelicten. (p. 17)
• Wil levenslang kunnen opleggen na drie ernstige geweldsmisdrijven (het 'three strikes and you're out'-principe), strafstapeling bij meerdere delicten en/of slachtoffers, en investeren in het renoveren en uitbreiden van de capaciteit in het gevangeniswezen en TBS. (p. 18)
• Wil uitgereisde terroristen niet laten terugkeren, standaard denaturalisering en uitzetting van terroristen met een dubbele nationaliteit, geen IS-vrouwen en -kinderen terughalen en buitenlandse financiering van moskeeën verbieden. (p. 19)

Economie, Arbeidsmarkt, Overheidsfinanciën en Fiscaliteit

• Wil geen nationale CO2-heffingen bovenop Europese regels introduceren en bestaande nationale CO2-heffingen afschaffen. (p. 24)
• Wil werken laten lonen met een sterk vereenvoudigd stelsel van toelagen dat niet primair inkomensafhankelijk is, kortere loondoorbetaling bij ziekte, een soepeler ontslagrecht en doorwerken na de AOW-leeftijd zonder fiscale of financiële belemmeringen. (p. 25)
• Wil de toeslagen en heffingskortingen afschaffen en vervangen door een systeem van toelagen, en de lasten op arbeid structureel verlagen; de partij kiest voor lagere belastingen in plaats van hogere toeslagen. “Wij schaffen het circus aan toeslagen en heffingskortingen af, en vervangen het door een simpel en transparant systeem van toelagen.” (p. 27)
• Wil het tweeschijvenstelsel van de vennootschapsbelasting (19% en 25,8%) vervangen door één tarief van 20% voor alle ondernemingen, een kasstroombelasting invoeren en investeringen in kapitaalgoederen volledig aftrekbaar maken in het jaar van investering. (p. 27)
• Wil box 2 volledig afschaffen en aanmerkelijk belang in box 3 belasten, in box 3 alleen werkelijk gerealiseerd rendement belasten en ingelegd vermogen niet, en de erf- en schenkbelasting afschaffen, waardoor de bedrijfsopvolgingsregeling niet meer nodig is. (p. 28)
• Wil subsidies die markten verstoren afbouwen, de collectieve lastendruk verlagen en het aantal ambtenaren structureel terugbrengen; meevallers gaan volgens de partij eerst naar lagere lasten en een stabiele staatsschuld, en daarna naar investeringen in onder meer defensie, infrastructuur en energie. “Drastische afbouw van subsidies die markten verstoren en innovatie belemmeren.” (p. 28–29)
• Wil dat werknemers bij pensionering tot 10% van hun ouderdomspensioen in één keer kunnen opnemen, streng toezicht bij de invoering en uitvoering van de nieuwe pensioenwetgeving, en deeltijd werken met behoud van pensioen mogelijk maken. (p. 30)

Wonen en Bereikbaarheid

• Wil een beleid om de bevolkingsgroei te beperken, onder meer door migratieplafonds juridisch te verankeren, de ondersteuning van de woningbouw via een investering van 0,5% van het bbp handhaven, de Wet betaalbare huur intrekken, op termijn de huurregulering afbouwen en de overdrachtsbelasting voor particuliere woningen geheel afschaffen. (p. 32)
• Wil de vrijheid van autogebruik behouden met verlaging van accijnzen, geen kilometerheffing, geen verbod op brandstofauto's en geen rekeningrijden of spitsheffing; daarnaast wil de partij de vliegbelasting afschaffen, geen krimp van Schiphol of andere luchthavens en commerciële vluchten op Lelystad Airport toestaan. (p. 34–36)
• Wil jaarlijks 0,04% van het bbp investeren in het openbaar vervoer, een extra investering van 0,5% van het bbp in vervanging en renovatie van de infrastructuur, en alle financieringsbronnen onderzoeken om de Lelylijn binnen het oorspronkelijke tijdpad te realiseren. (p. 34)

Zorg

• Wil een minder snelle groei van de uitgaven aan de zorg, de recent voorgenomen verlaging van het eigen risico ongedaan maken, verspilling van medicatie tegengaan en het zonder goede reden missen van zorgafspraken beboeten. (p. 37)
• Wil administratieve lasten in de zorg terugdringen om zorgpersoneel vrij te spelen, en de salarissen in de lagere schalen mee laten stijgen met de inflatie. “Drastisch snijden in administratieve lasten om daarmee zorgpersoneel vrij te spelen.” (p. 38)
• Wil de terugkeer van bejaardentehuizen, investeren in de ggz om de capaciteit te vergroten, geen Wmo-bezuinigingen als gemeenten de Wmo-taken goed uitvoeren, en de kortingen op het Gemeentefonds van tafel. (p. 39–40)

Landbouw

• Steunt het schrappen van de kritische depositiewaarde (KDW) en het invoeren van de rekenkundige ondergrens van 1 mol, kiest voor regionale maatwerkpakketten in plaats van generieke maatregelen, is tegen de gedwongen uitkoop van agrariërs en wil voldoende financiële middelen voor vrijwillige extensiverings- en beëindigingsregelingen. (p. 42–43)

Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen

• Wil het gezag van de leraar herstellen en zijn advies leidend laten zijn bij het bevorderen of laten doorstromen van leerlingen, de werktijd voor administratieve lasten beperken tot maximaal 6%, en een debat over de modernisering van artikel 23 van de Grondwet; de sterke groei van het aantal islamitische scholen noemt de partij een onwenselijke ontwikkeling. (p. 48)
• Wil de bezuiniging van €500 miljoen op het wetenschappelijk onderwijs ongedaan maken, een financieringsmodel op basis van kwaliteit, relevantie en maatschappelijke impact in plaats van het aantal studenten, minder instroom van buitenlandse studenten en het Nederlands weer centraal als taal van het onderwijs op universiteit en hogeschool. (p. 50)
• Wil significant minder overheidsgeld naar de uitvoerende kunsten en wel geld besteden aan het behoud, de restauratie en het toegankelijk maken van cultureel erfgoed, en wil de NPO terugbrengen tot twee zenders en de ledenomroepen afschaffen. (p. 51)

Energie en klimaat

• Wil geen nationale klimaatheffingen of andere klimaatregelgeving bovenop Europese regels, kolen- en aardgascentrales niet sluiten, de doelstelling aardgasvrij in 2050 loslaten, de gaswinning in de Noordzee intensiveren en stoppen met de massale aanleg van nieuwe warmtenetten. (p. 53)
• Wil ten minste 20 Gigawatt aan nieuwe kerncentrales in de komende 25 jaar en zo snel mogelijk beginnen met de gefaseerde bouw van vier kerncentrales; daarnaast wil de partij de btw op energie verlagen, het Opslag Duurzame Energie-onderdeel binnen de energiebelasting schrappen en een afstandsnorm van 10 keer de masthoogte voor windturbines. (p. 54)

Defensie en Buitenlandbeleid

• Werkt lineair toe naar 3,5% + 1,5% van het nationaal inkomen aan defensie(gerelateerde)-uitgaven in 2035, met jaarlijks niet-benutte middelen in het Defensiematerieelbegrotingsfonds, en wil groeien naar een schaalbaar personeelsbestand van 200.000 militairen, reservisten en burgers, met uitbreiding van het dienjaar en toewerken naar verplichte elementen van dienstplicht naar Scandinavisch model. (p. 56)
• Wil ontwikkelingshulp beperken met een focus op noodhulp, de Nederlandse ambassade naar Jeruzalem verplaatsen en Oekraïne onverminderd steunen maar niet toelaten tot de NAVO en de Europese Unie; Nederland moet volgens de partij pleiten voor het beëindigen van de overerfbare vluchtelingenstatus van de Palestijnen. (p. 58)

Europese Unie

• Wil geen enkele stap richting een federaal Europa en wil dat de Nederlandse regering inzet op een lagere EU-begroting, de nationale afdrachten niet laat verhogen en gezamenlijke EU-schulden blokkeert. (p. 59)
• Wil behoud van het vetorecht van lidstaten in de Europese Raad, geen EU-lidmaatschap voor Turkije, geen Europees leger en minder Europese uitgaven met bezuinigingen op cohesiefondsen en subsidies; de partij is principieel tegen Europese belastingen. (p. 60)