All parties

Summary available in Dutch only

DENK

3 zetels per 2026-11-08 (bron)

Samenvatting door de redactie van Rijksbegroting Dashboard. Geen officiële tekst van de partij. Laatst gecontroleerd: 2026-11-08.

Kernpunten

Kernpunten: één punt per vast onderwerp, gelijk voor alle partijen.

  • Belastingen: DENK wil de belasting voor lage- en middeninkomens verlagen, vindt dat mensen met een heel hoog inkomen of vermogen een extra bijdrage kunnen leveren, wil de belasting op banken verhogen en de expatregeling afschaffen. (p. 24)
  • Zorg: de partij wil het eigen risico volledig afschaffen, de zorgpremie verlagen, met name voor lage- en middeninkomens, en mondzorg, tandheelkundige controles en fysiotherapie terug in het basispakket. (p. 34)
  • Sociale zekerheid: de partij wil het minimumloon verhogen naar 18 euro per uur, werkloosheids- en bijstandsuitkeringen voldoende laten stijgen met de prijzen met behoud van de koppeling met het minimumloon, en een hogere kinderbijslag en een hoger kindgebonden budget. (p. 24)
  • Defensie: de partij verzet zich tegen de extra miljardenuitgaven, vindt de huidige defensie-uitgaven voldoende en steunt alleen uitgaven die aantoonbaar nodig zijn om de basis op orde te hebben; een gedwongen dienstplicht noemt ze onacceptabel. (p. 48)
  • Klimaat en energie: de partij staat voor klimaatneutraal in 2050 en 55% minder uitstoot in 2030, wil een toereikend Klimaatfonds en een CO2-heffing voor de grootste vervuilers. (p. 44)
  • Migratie: de partij wil de strenge asielwetten van wat zij de extreemrechtse regering noemt in de prullenbak, de Spreidingswet behouden en meer investeren in langdurige, kleinschalige opvang door heel het land. (p. 15)
  • Wonen: de partij wil jaarlijks 100.000 woningen bouwen, een Rijkswoningbouwfonds en een Rijksbouwbedrijf, en een wettelijke norm van 50% sociale huur- en koopwoningen, 40% betaalbare middenhuur en -koop en 10% hoger segment. (p. 20)
  • Onderwijs: de partij wil de bezuinigingen op het onderwijs terugdraaien, investeren in brede brugklassen, een maximale klassengrootte en gratis onderwijsmateriaal voor alle leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs. (p. 29)

Begroting

Niet door het CPB doorgerekend; bedragen zijn die van de partij zelf.

Uitgaven

  • Meer geld voor het onderwijs, betaalbare woningen, het openbaar vervoer, de zorg en andere publieke voorzieningen, en geld voor de bestrijding van armoede. (p. 53)
  • Eigen risico volledig afschaffen. (p. 34)
  • Een toereikende zorgtoeslag voor mensen die het nodig hebben. (p. 34)
  • Basispakket uitbreiden: mondzorg, tandheelkundige controles en fysiotherapie komen terug. (p. 34)
  • Minimumloon naar 18 euro per uur; werkloosheids- en bijstandsuitkeringen stijgen voldoende met de prijzen en de koppeling met het minimumloon blijft bestaan. (p. 24)
  • Hogere kinderbijslag en hoger kindgebonden budget, en een energietoeslag voor lage inkomens zolang de energieprijzen hoog blijven. (p. 24)
  • Volledige compensatie voor Surinaams-Nederlandse ouderen die zijn benadeeld in hun AOW-opbouw. (p. 15)
  • Bezuinigingen op het onderwijs terugdraaien. (p. 29)
  • Rente op studieschulden terug naar nul procent, volledige compensatie voor de pechgeneratie en een hogere basisbeurs. (p. 31)
  • Rijkswoningbouwfonds en meer budget voor woningcorporaties. (p. 20)
  • Gratis openbaar vervoer voor lage inkomens, ouderen (65+), kinderen en jongeren. (p. 45)
  • Meer budget voor de ouderenzorg en investeringen in de jeugdzorg en de GGZ. (p. 35)
  • Meer geld naar het gemeentefonds; de voorgenomen bezuinigingen op de budgetten voor gemeenten moeten van de baan. (p. 40)
  • Een toereikend Klimaatfonds en méér subsidies voor het isoleren van huurwoningen en zonnepanelen voor particulieren. (p. 44)
  • Bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking terugdraaien en de BNI-koppeling voor ontwikkelingshulp herstellen. (p. 49)
  • Steun aan UNRWA volledig hervatten en het bedrag dat Nederland uitkeert verviervoudigen. (p. 7)
  • Defensie: alleen uitgaven die aantoonbaar nodig zijn om de basis op orde te hebben; de partij verzet zich tegen de extra miljardenuitgaven en vindt de huidige defensie-uitgaven voldoende. (p. 48)

Bezuinigingen

  • Aanvullende dekking via een doelmatigheidsslag binnen de overheid en het anders inzetten van bestaande fondsen. (p. 54)
  • Zorgpremie verlagen door de winsten in de medische industrie en de big pharma te beperken, lagere geneesmiddelenprijzen via centrale inkoop, besparen op kosten voor medische hulpmiddelen en kosten terugdringen door medisch specialisten in dienst te nemen. (p. 34)
  • Bezuinigen op de uitgaven voor de monarchie. (p. 40)

Lasten

  • Belasting omlaag voor lage- en middeninkomens. (p. 24)
  • Winstbelasting voor grote bedrijven verhogen en ondoelmatige belastingvoordelen afschaffen. (p. 54)
  • In de inkomstenbelasting een eerlijke bijdrage van superrijken, en ook van zeer grote vermogens. (p. 54)
  • Belasting op banken verhogen en de expatregeling afschaffen. (p. 24)
  • BTW verlagen om de prijzen van boodschappen omlaag te krijgen. (p. 24)
  • Geen btw op groente en fruit. (p. 34)
  • Accijns op alcohol en tabak verhogen; geen vlees- of suikertaks. (p. 35)
  • Bedrijven die veel energie verbruiken betalen relatief méér energiebelasting en opslag duurzame energie; CO2-heffing voor de grootste vervuilers. (p. 44)
  • Accijns op benzine en diesel omlaag; geen rekeningrijden. (p. 45)
  • Tegen de vliegtaks; wel een belasting op kerosine. (p. 45)
  • Hypotheekrenteaftrek blijft bestaan, maar wordt afgeschaft voor ultrarijken met superdure woningen. (p. 21)
  • Heffingen voor woningcorporaties, zoals de ATAD, afschaffen; de OZB-belasting wordt gemaximeerd. (p. 20)
  • Verlaging van de belastingen en lasten voor kleinere ondernemingen. (p. 25)
  • De koninklijke familie gaat belasting betalen. (p. 40)

Tekort en schuld

  • Binnen de bestaande Europese begrotingsregels vindt DENK het bespreekbaar de staatsschuld te laten oplopen om investeringen in de samenleving mogelijk te maken. (p. 53–54)
  • Nu er op defensiegebied uitzonderingen op de begrotingsregels worden gemaakt, wil de partij die uitzonderingen ook voor investeringen in bijvoorbeeld publieke diensten die de brede welvaart vergroten en in het klimaatbeleid. (p. 54)
  • De partij wil niet toestaan dat rekeningen op een onverantwoorde manier worden doorgeschoven naar komende generaties. (p. 53)
  • Bij begrotingstekorten heeft een doelmatigere overheid altijd eerst de voorkeur; de uitgaven voor sociale zekerheid, zorg en onderwijs worden ontzien en blijven op peil. (p. 54)

Per hoofdstuk

Vrij Palestina

  • Wil alle economische samenwerking met Israël stoppen, een totaal handelsembargo met uitzondering van humanitaire hulp voor de Palestijnen, een volledig en permanent wapenembargo en opzegging van het EU-associatieakkoord; Israël moet volgens de partij uit de VN worden gezet en alle verdragen met Israël moeten worden opgezegd. “Alle economische samenwerking met “Israël” wordt gestopt.” (p. 6)
  • Wil een ruimhartig fonds voor langdurige humanitaire hulp en wederopbouw voor de Palestijnen oprichten, de steun aan UNRWA volledig hervatten en het bedrag dat Nederland uitkeert verviervoudigen. (p. 7)
  • Stelt dat de tweestatenoplossing door Israël onmogelijk is gemaakt en wil één staat met gelijke rechten voor iedereen: Palestina; de partij wil dat Nederland de Palestijnse staat erkent en dat Nederland het zionisme erkent als wat de partij een extremistische en racistische ideologie noemt. (p. 8)
  • Wil een parlementaire enquête naar de rol van de Nederlandse regering in wat de partij de genocide in Gaza noemt, een Israël-tribunaal om zittende en voormalige bewindslieden te berechten voor mogelijke medeplichtigheid, en het Israëlische leger op de lijst van terroristische organisaties. (p. 9)

Nederland is van ons allemaal!

  • Wil als wettelijk doel dat de ervaren discriminatie in 2030 0% is, antifascisme in de Grondwet, een Autoriteit tegen Discriminatie en Racisme met een onafhankelijk budget, diversiteitsquota binnen overheid en bedrijfsleven en een racismeregister. (p. 13)
  • Wil een Nationaal Coördinator tegen Moslimhaat met doorzettingsmacht en budget, een wettelijk verbod op het vernietigen van heilige geschriften en het per direct intrekken van onder meer het niqaabverbod en de wet die informeel onderwijs onder toezicht stelt. (p. 14)
  • Wil een fonds voor herstelbetalingen voor het slavernijverleden, volledige compensatie voor Surinaams-Nederlandse ouderen die zijn benadeeld in hun AOW-opbouw, Keti Koti als nationale feestdag en een verbod op Zwarte Piet. (p. 15)
  • Wil de strenge asielwetten van wat de partij de extreemrechtse regering noemt in de prullenbak: geen beperking van de rechtspositie van vluchtelingen, geen moeilijkere gezinshereniging en geen tweestatusstelsel; de Spreidingswet moet behouden blijven en vluchtelingen moeten zo snel mogelijk mogen werken. (p. 15)
  • Wil een algoritmewet met een verbod op afkomstgerelateerde kenmerken in algoritmen en risicoprofielen, een verplicht algoritmeregister voor overheden en bedrijven en extra middelen voor de Autoriteit Persoonsgegevens. (p. 17)

Stop de woningcrisis

  • Wil jaarlijks 100.000 woningen bouwen, een Rijkswoningbouwfonds, een Rijksbouwbedrijf en een fulltime Minister van Volkshuisvesting die bindend locaties voor woningbouw kan aanwijzen. (p. 20)
  • Wil een wettelijke norm van 50% sociale huur- en koopwoningen, 40% betaalbare middenhuur en -koop en 10% hoger segment; de huren worden bevroren als huurstijgingen te veel op de koopkracht drukken, en de kostendelersnorm wordt afgeschaft. (p. 20)
  • Wil meer investeren in sociale huur: woningcorporaties krijgen meer budget, heffingen zoals de ATAD worden afgeschaft, de inkomensgrenzen worden verruimd en de OZB-belasting wordt gemaximeerd. (p. 20)
  • Wil dat de hypotheekrenteaftrek blijft bestaan, maar afschaffen voor ultrarijken met superdure woningen, en een rentevrije of halalhypotheek die voor iedereen beschikbaar wordt. (p. 21)

Werken, rondkomen en ondernemen

  • Wil het minimumloon verhogen naar 18 euro per uur en werkloosheids- en bijstandsuitkeringen voldoende laten stijgen met de prijzen; de koppeling met het minimumloon blijft bestaan. (p. 24)
  • Wil een hogere kinderbijslag en een hoger kindgebonden budget, de kinderbijslag elke maand uitbetalen, een energietoeslag voor lage inkomens zolang de energieprijzen hoog blijven, extra investeringen in armoedebestrijding en een fulltime Minister voor Armoedebestrijding. (p. 24)
  • Wil de belasting voor lage- en middeninkomens verlagen, vindt dat mensen met een heel hoog inkomen of vermogen een extra bijdrage kunnen leveren, wil grote bedrijven met flinke winsten een eerlijker deel laten bijdragen, de belasting op banken verhogen en de expatregeling afschaffen; de prijzen van boodschappen moeten omlaag via prijsmaatregelen en een lagere BTW. (p. 24)
  • Is tegen een vermindering van de ontslagbescherming, wil behoud van de WW-duur, een publieke kredietbank voor kleine ondernemers en een verlaging van de belastingen en lasten voor kleinere ondernemingen. (p. 25)

Jongeren & Onderwijs

  • Wil de bezuinigingen op het onderwijs terugdraaien, investeren in het onderwijsachterstandenbeleid en in brede brugklassen, een maximale klassengrootte en hogere salarissen voor leraren in de kwetsbare wijken. (p. 29)
  • Wil gratis onderwijsmateriaal voor alle leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs, gratis ontbijt en lunch op school in kwetsbare wijken en een wettelijk recht op passende stagevergoeding: €750 bij een fulltime stage. (p. 29)
  • Wil de rente op studieschulden terug naar nul procent, volledige compensatie voor de pechgeneratie, een hogere basisbeurs en ruimere inkomensgrenzen voor de aanvullende beurs, en een academische boycot van Israël. (p. 31)

Gezondheid en zorg voor iedereen

  • Wil het eigen risico volledig afschaffen en de zorgpremie verlagen, met name voor lage- en middeninkomens, door de winsten in de medische industrie en de big pharma te beperken en geneesmiddelen centraal in te kopen; met een toereikende zorgtoeslag wil de partij mensen extra tegemoetkomen. (p. 34)
  • Wil het basispakket uitbreiden met mondzorg, tandheelkundige controles en fysiotherapie, de winsten van zorgverzekeraars wettelijk aan banden leggen en een gemeentelijke basisnorm voor zorg waarvoor de partij extra budget beschikbaar stelt. (p. 34)
  • Wil geen btw op groente en fruit, de leeftijd voor de verkoop van sigaretten en alcohol per direct naar 21 jaar, de accijns op alcohol en tabak verhogen en geen vlees- of suikertaks. (p. 34–35)
  • Wil meer budget voor de ouderenzorg, investeren in jeugdzorg, GGZ en hogere beloningen voor zorgpersoneel; is voor een verplichte bedenktermijn bij abortus, wil de wekengrens meer in lijn brengen met de buurlanden en wil geen verruiming van de mogelijkheden voor euthanasie. (p. 35)

Overheid en Veiligheid

  • Wil een vaste wijkagent in elke wijk en extra capaciteit bij de politie met prioriteit voor kwetsbare wijken, een einde aan etnisch profileren, diversiteitsquota bij de politie, en agenten en boa's die zichtbare geloofsuitingen zoals een hoofddoek of keppeltje mogen dragen. (p. 38)
  • Wil structureel investeren in de sociale advocatuur, de toegang tot de rechter betaalbaar maken, volledig herstel voor slachtoffers van wat de partij de toeslagenmisdaad noemt en de DUO-schulden van uithuisgeplaatste kinderen volledig kwijtschelden. (p. 39)
  • Wil rechtstreeks gekozen burgemeesters, kiesrecht vanaf 16 jaar, een Constitutioneel Hof, een Tweede Kamer van 250 zetels, dat de koninklijke familie belasting gaat betalen, minder uitgaven voor de monarchie en meer geld naar het gemeentefonds. (p. 40)

Klimaat en Mobiliteit

  • Staat voor de klimaatdoelen, klimaatneutraal in 2050 en 55% minder uitstoot in 2030, wil een toereikend Klimaatfonds en laat bedrijven die veel energie verbruiken relatief méér energiebelasting en opslag duurzame energie betalen, met een CO2-heffing voor de grootste vervuilers. (p. 44)
  • Wil investeren in zonne-energie en windenergie op zee, kolencentrales zo snel mogelijk laten verdwijnen en sluit kernenergie niet uit; de salderingsregeling moet blijven en er komt géén belasting op vlees, géén extra heffing op suiker en géén toeslag op plastic verpakkingen. (p. 44)
  • Wil gratis openbaar vervoer voor lage inkomens, ouderen (65+), kinderen en jongeren, lagere accijns op benzine en diesel, geen rekeningrijden, overdag en 's avonds waar dit kan terug naar 130 km/u, is tegen de vliegtaks en wil een belasting op kerosine. (p. 45)

Vrede en samenwerking in de wereld

  • Verzet zich tegen de extra miljardenuitgaven aan defensie, vindt de huidige defensie-uitgaven voldoende en wil geen wapenwedloop; een gedwongen dienstplicht noemt de partij onacceptabel en alle kernwapens moeten uit het land verdwijnen. (p. 48)
  • Noemt zich pragmatisch voorstander van de EU, is voor Europese defensiesamenwerking maar niet voor een Europees leger, en steunt handhaving van begrotingsdiscipline met een open houding voor ruimte voor uitgaven die de brede welvaart bevorderen. (p. 48)
  • Wil de bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking terugdraaien, de BNI-koppeling herstellen, geen asielopvang uit het ontwikkelingshulpbudget financieren en uitstappen uit MERCOSUR, CETA en FTA. (p. 49)
  • Wil zo snel mogelijk een wapenstilstand in Oekraïne, geen Nederlandse troepen naar Oekraïne en geen blanco cheques; voor Syrië wil de partij de sancties wegnemen en is ze tegen gedwongen terugkeer van Syriërs uit Nederland. (p. 50)

Bronnen

Paginanummers volgens de gedrukte nummering van het programma (archiefkopie).