CDA

Effect in procenten bbp zoals gepubliceerd door het CPB. Bij het EMU-saldo is een plus een verbetering van het saldo; bij de EMU-schuld betekent een plus een hogere schuld.

Bedragen in miljarden euro zoals gepubliceerd door het CPB in deze tabel. Bij uitgaven betekent een plus meer uitgeven; bij lasten betekent een plus hogere lasten.

Bedragen in miljarden euro zoals gepubliceerd door het CPB in deze tabel. Bij uitgaven betekent een plus meer uitgeven; bij lasten betekent een plus hogere lasten.

Sterke samenleving, betrokken burgers

• Wil de financiële kindregelingen vereenvoudigen en verhogen door de kinderbijslag en het kindgebonden budget samen te voegen in één regeling met een hoger vast en een lager variabel deel, en alle kindregelingen door één instantie automatisch laten uitkeren; naast zwangerschaps- en bevallingsverlof wil de partij één regeling voor betaald verlof voor beide partners in het eerste jaar van het kind. (p. 9)
• Wil bijna gratis kinderopvang, met een inkomensafhankelijke bijdrage voor de hogere inkomens, en de kinderopvangtoeslag direct uitbetalen aan de opvangorganisaties. (p. 9)
• Wil het inburgeringsonderwijs verplicht maken voor alle statushouders, in het uiterste geval op straffe van verlies van hun status, en alle kansrijke asielzoekers na één maand toegang tot de arbeidsmarkt geven. (p. 14–15)

Weerbare democratie, sterke rechtsstaat

• Wil de zittingsduur van de Eerste Kamer verlengen naar zes jaar, waarbij om de drie jaar beurtelings 38 en 37 leden worden gekozen, en een motie-quotum invoeren: een maximumaantal moties per fractie per jaar. (p. 17)
• Wil rechters de mogelijkheid bieden om wetgeving te toetsen aan de Grondwet en blijft tegen de instelling van een Constitutioneel Hof. (p. 18)
• Wil crimineel verdiend vermogen afpakken, ook zonder voorafgaande veroordeling, en dat geld investeren in de getroffen wijken; het wietexperiment stopt en tot dan komt er een wiettaks. (p. 20)

Gezond leven, samen zorgen

• Wil een brede suikerbelasting, de leeftijdsgrens voor tabaksverkoop verhogen naar 21 jaar, een generatiegebonden rookverbod en accijns op e-sigaretten. (p. 24)
• Wil de voorgenomen verlaging van het eigen risico terugdraaien en is voorstander van tranchering per behandeling, met oog voor de kosten voor chronisch zieken en mensen met een beperking. (p. 29)
• Wil in het basispakket bewezen effectieve zorg verzekeren: bewezen niet-effectieve zorg moet uit het pakket en de vergoeding van ongecontracteerde zorg stopt. (p. 29)
• Wil in de Wlz wonen en zorg scheiden, met name in de ouderenzorg. (p. 28)
• Wil dat de Abortuswet ongewijzigd blijft en is geen voorstander van de Wet Voltooid Leven. (p. 30)

Een thuis bouwen, ruimte delen

• Wil een stabiele productie van minimaal honderdduizend woningen per jaar, met als uitgangspunt twee derde betaalbaar, waarvan 30 procent sociale huur. (p. 32)
• Wil de hypotheekrenteaftrek geleidelijk afbouwen over een transitieperiode van dertig jaar en de opbrengsten een op een gebruiken om de inkomstenbelasting te verlagen. (p. 33)
• Wil zo snel mogelijk een heffing op werkelijk rendement in box 3 invoeren en kiest voor inflatievolgend huurbeleid in de sociale huur. (p. 34)
• Wil een tijd- en plaatsgebonden congestieheffing tijdens de spits, te beginnen op de drukste verbindingen rond grote steden, en de opbrengst investeren in de infrastructuur. (p. 37)

Leren voor het leven, kansen creëren

• Wil een nieuw mbo-pact met een verbeterde bekostiging en een wettelijke stagevergoeding voor stages in het mbo en hoger onderwijs. (p. 41)
• Wil dat Nederland voldoet aan de Lissabon-doelstelling om 3 procent van het bbp te investeren in onderzoek en innovatie, waarvan 1 procent door de overheid en 2 procent privaat. (p. 42)

Plezier in ondernemen, toekomstbestendige economie

• Wil de expatregeling, de innovatiebox en de (uitgebreide) WBSO behouden, de renteaftrekbeperking niet verder aanscherpen en niet komen aan de inkoop van eigen aandelen. (p. 45)
• Wil Invest NL, Invest International en onderdelen van RVO doorontwikkelen tot een Nationale Investeringsbank. (p. 45)
• Wil de vraag naar arbeidsmigranten die laagbetaald werk doen sterk verminderen, met bindende afspraken met sectoren en een sectoraal verbod op uitzendkrachten als stok achter de deur. (p. 47–48)

Gezond klimaat, energie voor morgen

• Gaat door met de ontwikkeling van twee nieuwe kerncentrales en onderzoekt en stimuleert de ontwikkeling van kleine, modulaire kernreactoren (SMR's). (p. 53)
• Wil de netcongestie aanpakken door het vergunningsproces van elektriciteitsprojecten te versimpelen en te versnellen, en de rekening van investeringen in het elektriciteitsnet spreiden over generaties. (p. 53)

Voedsel produceren, natuur waarderen

• Wil sturen op stikstofreductie voor de landbouwsector en alle overige sectoren in 2035, met een tussendoel in 2030; dit kan volgens het CDA door het instellen van een emissienorm per bedrijf. Wil het Stikstoffonds herstellen. (p. 58)
• Wil PAS-melders en interimmers zo snel mogelijk legaliseren en zet bij de wolf in op actief beheer en beperking van de populatie. (p. 60)

Betrouwbare overheid, vertrouwen in mensen

• Wil in de afspraken tussen Rijk en gemeenten een gegarandeerde ondergrens voor de autonome ruimte van gemeentelijke begrotingen: het samenlevingsdeel. (p. 63)
• Wil jaarlijks de onterecht niet-geïnde belasting (de tax gap) in kaart brengen en geeft de vernieuwing van de ICT bij de Belastingdienst prioriteit. (p. 64)

Waardevol werk, verend vangnet

• Wil de arbeidskorting hervormen naar een arbeidskorting die voor elk gewerkt uur wordt toegepast, en toeslagen automatisch uitkeren, zodat er op termijn geen terugvorderingen meer zijn. (p. 69)
• Wil één uitkering voor duurzame en niet-duurzame arbeidsongeschikten, zonder de rechten van bestaande uitkeringen aan te tasten. (p. 71)

Weerbaar Nederland, sterk Europa

• Is voorstander van de norm van 0,7 procent bbp voor ontwikkelingssamenwerking en wil in fases stappen zetten naar herstel van die norm; de toerekening van eerstejaarsasielopvang blijft gemaximeerd tot 10 procent van het ontwikkelingsbudget. (p. 80)
• Committeert zich aan de nieuwe NAVO-norm om uiterlijk in 2035 3,5 procent van het bbp aan defensie uit te geven en wil daarnaast 1,5 procent van het bbp aan defensie-gerelateerde doelen uitgeven. (p. 81)
• Wil ruimte op de begroting maken voor de extra defensie-uitgaven met gebruik van de ruimere EU-begrotingsregels, en een vrijheidsbijdrage invoeren voor burgers en bedrijven, evenredig naar draagkracht. (p. 81)
• Wil een heractivering van de militaire opkomstplicht naar Scandinavisch model, waarbij de voorkeur uitgaat naar jongeren die vrijwillig willen instappen. (p. 82)
• Wil op basis van het Europese migratiepact onder meer een strenge buitengrensprocedure en een tweestatusstelsel, en steunt de maatregelen uit de Asielnoodmaatregelenwet, zoals tijdelijke asielvergunningen en gezinshereniging terugbrengen tot het kerngezin; het strafbaar stellen van wie uitgeprocedeerde asielzoekers helpt noemt de partij onbespreekbaar. “Medemenselijkheid is geen misdrijf.” (p. 83–84)

Houdbaar huishoudboekje, grip op geld

• Wil investeringen in publieke kapitaalgoederen, zoals het stroomnet en infrastructuur, zo nodig ten laste van de staatsschuld doen en meevallers automatischer inzetten voor vooraf vastgestelde investeringen. (p. 86)
• Wil fiscale uitzonderingsregelingen stapsgewijs aanpakken met afschaffing of versobering als uitgangspunt, minder inkomensafhankelijke regelingen, en verbruiksbelastingen en accijns heffen vanuit een gezondheidsdoelstelling. (p. 88)