BBB

Effect in procenten bbp zoals gepubliceerd door het CPB. Bij het EMU-saldo is een plus een verbetering van het saldo; bij de EMU-schuld betekent een plus een hogere schuld.

Bedragen in miljarden euro zoals gepubliceerd door het CPB in deze tabel. Bij uitgaven betekent een plus meer uitgeven; bij lasten betekent een plus hogere lasten.

Bedragen in miljarden euro zoals gepubliceerd door het CPB in deze tabel. Bij uitgaven betekent een plus meer uitgeven; bij lasten betekent een plus hogere lasten.

Identiteit, Visie en Missie

• Is geen voorstander van wat de partij betuttelend beleid noemt en wil geen suikertaks en geen vleesbelasting. “Geen suikertaks, geen vleesbelasting, geen overheidsinmenging op ons bord of in ons keukenkastje.” (p. 11)

Leefbaarheid en Bestuur

• Stelt een structurele bezuiniging (apparaatskorting) voor op ministeries, met uitzondering van Defensie, Infrastructuur en Waterstaat en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, en op andere overheidsorganisaties, met uitzondering van uitvoerende diensten zoals politie, inspecties en uitvoeringsorganisaties; dat bespaart volgens de partij structureel honderden miljoenen, zo niet vele miljarden euro's. (p. 22)
• Wil in 2028 een nullijn voor rijksambtenaren, inclusief ambtsdragers: dat jaar worden geen loonstijgingen doorgevoerd. (p. 23)

Voedsel, Tuinbouw en Natuur

• Wil geen gedwongen onteigening of gedwongen uitkoop, gedwongen verplaatsing of gedwongen extensivering op basis van stikstof, een Directie Voedselzekerheid op het ministerie, PAS-melders en interimmers met voorrang legaliseren, en alles op alles zetten om de afbouw van de huidige derogatie terug te draaien. (p. 33–34)
• Wil de doelstellingen voor de kritische depositiewaarde (KDW) in de Omgevingswet vervangen door instandhoudingsdoelstellingen zoals in de Natuurherstel Verordening, en als eerste stap een rekenkundige ondergrens van minimaal 1 mol invoeren, met als tweede stap een drempelwaarde. (p. 38)
• Wil zoveel mogelijk wolven (minimaal één per roedel) een zender geven, gemeenten en provincies makkelijker een vergunning geven om probleemwolven af te schieten, en streeft naar een nulstand voor wolven buiten aangewezen leefgebieden. (p. 39)

Wonen, Ruimte en Water

• Wil de Wet betaalbare huur afschaffen, omdat deze volgens de partij leidt tot het aanzienlijk verminderen van huurwoningen, en regels aanpassen zodat verhuurders woningen blijven aanbieden in plaats van verkopen. (p. 45)

Migratie, Asiel en Integratie

• Wil de Asielnoodmaatregelenwet invoeren (onder meer verkorting van de geldigheidsduur van de tijdelijke asielvergunning van vijf naar drie jaar en afschaffen van de asielvergunning voor onbepaalde tijd) en de Wet invoering tweestatusstelsel, die nareis voor vluchtelingen en subsidiair beschermden beperkt tot het kerngezin; daarnaast wil de partij dwangsommen en proceskostenvergoedingen in het asielrecht afschaffen, kansarme asielaanvragen voortaan minimale rechtsbijstand geven en een einde maken aan voorrang voor statushouders bij het toekennen van sociale huurwoningen. (p. 49–51)
• Wil onrechtmatig verblijf in Nederland strafbaar stellen (niet het bieden van noodhulp) en asielaanvragen buiten de EU-grenzen laten doen: pas als de aanvraag is goedgekeurd, komt de asielzoeker naar Nederland. (p. 52)
• Wil versterkte gebedsoproepen en groepsbidden in de openbare ruimte verbieden, haatpredikers uit het buitenland de toegang tot het land ontzeggen en een stop op nieuwe islamitische scholen. (p. 54)

Inkomen en Werk

• Kiest voor behoud en verbetering van de Wet DBA, met onder meer een rechtsvermoeden van werknemerschap voor zelfstandigen met een laag uurtarief (< €36), en wijst de overregulering af die volgens de partij in de wetsvoorstellen VBAR en de initiatiefwet Zelfstandigen wordt voorgesteld. (p. 57)
• Wil de verplichting voor kleinere werkgevers om bij ziekte twee jaar lang loon door te betalen terugbrengen naar één jaar; in het tweede ziektejaar komt er een publieke voorziening voor inkomensbescherming. (p. 59)
• Was en blijft tegenstander van de stelselwijziging van de nieuwe pensioenwet en de overdracht van opgebouwde pensioenrechten zonder instemming van de deelnemers; wil de wet aanpassen zodat pensioenuitvoerders makkelijker kunnen sturen op koopkrachtbehoud, en de administratie- en beleggingskosten van pensioenuitvoerders normeren en maximeren. (p. 59–60)

Economie en Ondernemen

• Wil onderzoeken of de verhoging van het BTW-tarief op logies van 9% naar 21%, die in 2026 wordt ingevoerd, kan worden teruggedraaid. (p. 64)

Energie en Klimaat

• Wil een pas op de plaats bij uitbreiding van wind op land en op zee: alleen op 1 november 2025 volledig vergunde projecten worden gerealiseerd; voor windturbines op land geldt een afstandsnorm van minimaal 4x de tiphoogte. (p. 69)
• Wil de SDE++-regeling vanaf 2026 beëindigen en subsidies op verlieslatende technieken afbouwen; de Regionale Energie Strategie (RES) stopt eind 2029. (p. 70)

Gezondheid en Sport

• Wil een speciaal fonds ter ondersteuning van regionale ziekenhuizen, en wil dat (gereserveerde) winsten van zorgverzekeraars voor minstens de helft worden ingezet voor omstandigheden die zich plotseling voordoen. (p. 74)
• Wil ouderen met een lichte zorgzwaarte-indicatie (VV2 en VV3) weer toegang geven tot de Wet langdurige zorg (Wlz); de partij noemt dat deze maatregel additionele kosten met zich meebrengt. (p. 77)
• Wil een deel van de wijkverpleging overhevelen van de Zorgverzekeringswet naar de Wlz; deze hervorming levert volgens de partij een besparing op. (p. 77–78)
• Noemt abortus een belangrijk recht dat veilig en toegankelijk moet zijn en wil zorgvuldig kijken naar de termijnen; steunt de voltooidlevenwet niet en wil een stop op medische transitie voor minderjarigen tot de richtlijnen zorgvuldig herzien zijn. Kamerleden die zich bij medische vraagstukken niet kunnen vinden in het fractiestandpunt, krijgen de ruimte om naar eigen eer en geweten te stemmen. (p. 79)

Bereikbaarheid en Infrastructuur

• Wil een landelijk verbod op zero-emissiezones om lokale ondernemers te beschermen. (p. 84)

Defensie en Veiligheid

• Wil een volledige brigade permanent in Polen of Litouwen positioneren en een tweede tankbataljon aanschaffen, diep geïntegreerd met onbemande systemen. (p. 88)
• Wil een Wet Strategische Defensieproductie (WSDP), waarin wordt vastgelegd dat minimaal 50 procent van de Defensiematerieeluitgaven uiteindelijk in Nederland moet landen. (p. 90)

Justitie en Veiligheid

• Wil een einde aan vervroegde vrijlating, minimumstraffen bij ernstige misdrijven zonder taakstraffen, en bij geweld tegen hulpverleners altijd vervolging en een onvoorwaardelijke gevangenisstraf. (p. 95)

Innovatie en Digitalisering

• Wil dat publieke en vitale digitale netwerken zoveel mogelijk in bezit blijven van Nederlandse of Europese bedrijven, en dat de afhankelijkheid van buitenlandse cloud- en softwareleveranciers waar mogelijk stap voor stap wordt afgebouwd. (p. 98)

Onderwijs en Wetenschap

• Wil een hogere eigen bijdrage van langstudeerders door hun collegegeld te verhogen, en de kleinescholentoeslag omzetten naar een 'dunbevolktheid toeslag', zonder dat de totale kosten stijgen. (p. 105)
• Wil de rol van organisaties zoals de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek terugbrengen en hun budget en activiteiten naar de universiteiten overhevelen; de kosten voor hbo's en universiteiten mogen niet meer ongelimiteerd toenemen en verbeteringen worden in principe bekostigd uit bezuinigingen. (p. 107–108)

Kunst, Cultuur en Media

• Wil dat minstens 50 procent van het cultuurbudget naar initiatieven buiten de grote steden gaat, de culturele basisinfrastructuur (BIS) hervormen en versoberen, en de publieke omroep terugbrengen tot zijn kern: neutrale nieuwsvoorziening, informatie, educatie en een bescheiden cultureel aanbod. (p. 110–112)

EU en Buitenland

• Wil de afbouw van bijdragen aan de EU voortzetten: het nieuwe Meerjarig Financieel Kader voor 2027-2032 mag niet boven het huidige plafond uitkomen en de korting voor Nederland op de afdracht van 1,9 miljard euro moet worden gehandhaafd en geïndexeerd. (p. 115)
• Wil geen giften, gemeenschappelijke schulden, Eurobonds of Europese belastingen om uitgaven zoals voor klimaat of Defensie mee te financieren. (p. 116)
• Steunt het (voort)bestaan van Israël; Israël heeft volgens de partij recht op zelfverdediging, maar wel proportioneel en met inachtneming van internationaal recht, humanitair en oorlogsrecht. Veel nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever zijn volgens de partij illegaal, evenals de uitbreiding ervan. “Steun voor het (voort)bestaan van Israël staat als een paal boven water.” (p. 118)
• Wil de uitgaven aan ontwikkelingshulp aanzienlijk verminderen en met name richten op gebieden aan de randen van de EU, met behoud van noodhulp. (p. 119)

Financiën en Belastingen

• Wil bezuinigen op inefficiënt beleid en uitgaven die geen sociaal rendement opleveren en op uitvoeringskosten buiten wonen, veiligheid, zorg en onderwijs, en de nationale koppen op Europees klimaatbeleid (zoals extra CO₂-heffing) afschaffen. (p. 123)
• Wil voor bedrijven onder meer de bedrijfsopvolgingsfaciliteit, de deelnemingsvrijstelling, de innovatiebox, de expatregeling en de inkoopfaciliteit eigen aandelen voor beursgenoteerde bedrijven handhaven, en geen verdere beperkingen van de renteaftrek. (p. 124)
• Wil de oprichting onderzoeken van een Nationale Investeringsbank die onder meer investeert in mkb, innovatie en infrastructuur en de rol overneemt van fondsen zoals het Groeifonds en InvestNL, die daarmee kunnen worden opgeheven. (p. 125)